اقتصاد هرچند علمی با گستردگی زیاد است و پیچیده به نظر می‌رسد اما در واقع علمی ساده است. بازار سرمایه یا بازار مالی هم یکی از اصطلاحات این علم است، از دیگر اصطلاحات رایج این شاخه دانشی می‌توان از بازار پول، بازار بورس، بازار طلا، بورس کالات و بورس اوراق بهادار نام برد. اما نباید گول این اصطلاحات پیچیده را بخورید و گمان کنید اقتصاد علمی سخت و پیچیده است.

حتما افرادی را دیده‌اید یا درباره کسانی شنیده‌اید که در یکی از بازارهای اقتصادی موفق شده‌اند و توانسته‌اند ثروت زیادی به دست آورند. و از همین رو حتما به فکر ورود به بازارهای مالی بوده‌اید اما قبل از آن باید درمورد این بازارها آشنایی خوبی داشته باشید. اینجا سعی می‌کنیم مفاهیم ابتدایی هریک از این بازارها را توضیح دهیم.

بازار مالی چیست؟

به بازاری که افراد و موسسات کالا، اوراق بهادار و دیگر دارایی‌های قابل معامله را عرضه می‌کنند و طبق اصول اقتصادی عرضه و تقاضا، با خریداران مبادله می‌کنند، بازار مالی گفته می‌شود.

هدف اصلی بازارهای مالی آسان کردن معاملات است از این طریق که مکانی دراختیار خریداران و فروشندگان قرار می‌دهد تا به آسانی همدیگر را پیدا کنند. ویژگی‌های دارایی‌هایی که در بازارهای مالی مبادله می‌شود و نیازهای شرکت‌کنندگان در این بازارها، انواع مختلفی از بازارهای مالی را به وجود آورده است. از طریق شناخت ماهیت مبادلات و میزان رشدی که دارند، می‌توان انواع بازارهای مالی را از هم تشخیص داد.

به هر بازاری که در آن در تجارت انجام شود بازار مالی یا Financial Market گفته می‌شود. حتی بازارهایی که اوراق بهادار شامل سهام، اوراق قرضه، ارز، فلزات و مشتقات آنها معامله می‌شود نیز جزء بازارهای مالی هستند.

آشنایی با انواع بازارهای مالی

بازار پول چیست؟

نوع دیگر بازار، بازار پول و ارز است که پول و دارایی‌های مالی که نزدیک به پول هستند و سررسید کمتر از یک سال دارند، در آن معامله می‌شود. بازار پول را می‌توان بازار ابزارهای مالی کوتاه‌مدت دانست. نقدشوندگی بالا، نوسان کم و کم بودن ریسک عدم پرداخت، از جمله ویژگی‌های این بازار است. تلاش این بازار این است که از ابزارهایی استفاده کند تا اشخاص و بنگاه‌های تجاری بتوانند در کمترین زمان نقدینگی خود را به حد مطلوب برسانند.

تشکیل‌دهنده‌های بازار پول، موسسات مالی و اعتباری، بانک‌ها و دیگر مکان‌هایی است که معاملات ابزارهای مالی بازار پول در آنها انجام می‌گیرد. معامله‌کنندگان در این بازار افراد یا واحدهایی هستند که مازاد نقدینگی دارند و منابع مالی خود را به عنوان پس‌انداز به واحدهای نیازمند منابع مالی می‌سپارند. مشارکت‌کنندگان منابع مالی خود را مستقیم یا غیرمستقیم و با سررسیدهای کوتاه مدت در اختیار این واحدها قرار می‌دهند.

بازار پول با استفاده از ابزارهایی مانند اوراق اجاره، پذیرش بانکی، اسناد خزانه و گواهی سپرده برای واحدهای اقتصادی تسهیلات ایجاد می‌کند تا بتوانند در کوتاه‌ترین زمان سرمایه در گردش و نقدینگی خود را تامین کنند.

در بازار پول که یکی از زیرشاخه‌های بازارهای مالی است هر ابزار یا دارایی که توان نقدینگی بالا داشته باشد مبادله می‌شود. شرکت‌ها، اشخاص، بنگاه‌های تجاری شرکت‌کنندگان در این بازار هستند. آن‌ها از این ابزارها که می‌توان گفت به نوعی جانشین پولند و سررسید کمتر از یک سال دارند، استفاده می‌کنند.

ویژگی شاخص بازار پول این است که لازم نیست دریافت پول و انجام مخارج در یک زمان انجام شود. سپرده‌ها، وام با وثیقه و حواله از جمله ابزارهای بازار پول هستند.

بازار سرمایه چیست؟

نوع دیگر بازارهای مالی، بازار سرمایه است که در آن ابزارهای مالی با سررسید بیشتر از یک سال و دارایی‌های بدون سررسید، خرید و فروش می‌شوند. اهمیت این بازار از آن جهت است که سرمایه‌گذاران و واحدهای پس‌انداز را به هم متصل می‌کند. چگونه؟ این بازار امکانی فراهم می‌کند که واحدهای اقتصادی دارای مازاد مانند شرکت‌ها یا دولت‌ها پس‌اندازشان را به واحدهای سرمایه‌گذاری که به آن سرمایه نیاز دارند، واگذار کنند. با این کار سرمایه‌های کم و پراکنده شرکت‌ها و واحدهای صنعتی و تولیدی به شکلی منسجم و قانونمند، پیوسته و شفاف درمی‌آیند. بورس اوراق بهادار، بانک‌های سرمایه‌گذاری، بورس کالا، کارگزاران، معامله‌گران، بازارگردانان، مشاوران سرمایه‌گذاری، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و … نهادهایی هستند که در این بازار فعالند.

تامین مالی این بازار از طریق سهام عادی، سهام ممتاز، اوراق مشارکت، قراردادهای اختیار معامله و… انجام می‌‌شود. بازار سرمایه گسترده‌تر از بازار پول است و ابزارهای متنوع‌تری در اختیار قرار می‌دهد. تفاوت کشورهای توسعه‌یافته و کشورهای تتوسعه‌نیافته در این زمینه این است که کشورهای پیشرفته بیشتر شراکت محور (بورس محور) هستند و کشورهایی که پیشرفت کمتری داشته‌اند، بیشتر بانک محور (وام محور) هستند.

در واقع در بازار سرمایه یا بازار بورس اوراق بهادار که یکی دیگر از انواع بازار مالی است، اوراق قرضه و اوراق مالکیت معامله می‌شود. این بازار در واقع تامین‌کننده سرمایه‌های خرد و کلان (حقیقی و حقوقی) و متقاضیان سرمایه مانند شرکت‌ها را به هم متصل می‌کند. و فرآیند معامله ابزارهای مالی مثل اسناد خزانه، اوراق تجاری و گواهی سپرده را آسان می‌کند.

تفاوت‌های بازار پول و بازار سرمایه

شاید در نگاه اول این طور به نظر برسد که بازار پول و سرمایه تفاوت چندانی ندارند ولی این طور نیست و این دو نوع بازار مالی تفاوت‌های زیادی با هم دارند.

اولین تفاوت این است که در بازار سرمایه فقط سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلند مدت (یک ساله و بیشتر) انجام می‌شود و بازار پول اکثرا به تبادل ابزارهای مالی با سررسید کمتر از یک سال می‌پردازد.

دومین تفاوت مربوط به ابزارهای مالی این دو بازار است. در بازار پول سپرده‌ها، وام با وثیقه، حواله و بروات ابزار معامله است ولی در بازار سرمایه از اوراق بهادار (سهام) و اوراق مشارکت به عنوان ابزار استفاده می‌کنند.

بازار کالا و خدمات چیست؟

از گذشته تا به امروز انسان‌ها همیشه مکانی را برای عرضه کالاهای خود و خرید کالاهای دیگران داشته‌اند و همه ملزم به رعایت قواعد حاکم بر آن بوده‌اند. در هر بازار واحد پولی موردپذیرشی وجود دارد که ارزش کالاهای مبادلاتی در بازار طبق آن تعریف می‌شود. با انجام معاملات این واحد پولی در قسمت‌های مختلف بازار و طبق قوانین حاکم بر آن جابه جا می‌شود.

قدمت و توانایی بالای بازار کالا و خدمات در تامین نیازهای کلی افراد، باعث شده این بازار گستردگی زیادی داشته باشد. آن مولفه اصلی که ارزش کالا و خدمات وابسته به آن است، عرضه و تقاضا است. تقاضا متناسب با شرایط و نیازهای افراد جامعه متغیر است و اگر در بازاری افزایش تقاضا و ثبات عرضه اتفاق بیفتند، افزایش قیمت یا به تعبیر امروزی، تورم رخ می‌دهد. می‌توان گفت تورم کابوس حکام جامعه است و از آن به بیماری اقتصاد تعبیر می‌شود، به همین جهت تلاش حکومت‌های این است که تورم را به کمترین حد ممکن برسانند. یکی از عواقب تورم ایجاد شغل‌های کاذب است و به همین دلیل حکومت‌ها تلاش می‌کنند با حفظ تعادل در عرضه و تقاضا تورم را کنترل کنند.

بازار طلا یا بورس طلا چیست؟

با در نظر گرفتن نواسانات بازار سکه و طلا مخصوصا در چند سال گذشته، نبود ثبات اقتصادی و کاهش ارزش پول ملی، معقول است که سرمایه راکد را به طلا و سکه تبدیل کنیم.

ممکن است با شنیدن اسم بازار طلا یا بورس طلا این تصور شکل بگیرد که منظور این است که به بازار یا صرافی‌ مراجعه کنیم و سکه و طلا بخریم یا بفروشیم.

اما این اولین راه و نه بهترین راه خرید و فروش طلا و سکه و سرمایه‌گذاری در این بازار است. راه کم ریسک‌تر و بهتر، خرید طلا (صندوق طلا) در بورس است. صندوق طلا یکی از روش‌هایی است که می‌توان در بورس سرمایه‌گذاری کرد.

صندوق طلا چیست؟

به دارایی‌هایی که از سرمایه‌گذارانی که در گواهی سپرده‌هایی مانند طلا، اوراق مبتنی بر طلا و گواهی سپرده طلا سرمایه‌گذاری می‌کنند، جمع‌آوری شود، صندوق طلا گفته می‌شود. در مقایسه با سکه و طلا، صندوق طلا ریسک کمتری دارد و با سرمایه اندک هم می‌توان در آن سرمایه‌گذاری کرد.

گواهی‌های سپرده طلا، اوراق بهاداری است که مشخص می‌کند سرمایه‌گذار مالک آن میزان از سکه سپرده‌شده در انبار است. این انبار در خزانه‌داری پردیس بانک رفاه است. سکه‌ها ضرب سال ۱۳۸۶ و با وزن ۸٫۱۳۳ گرم و عیار ۹۰۰ هستند.

هر شخصی که کد بورسی داشته باشد، می‌تواند از طریق بازار سرمایه طلا، سکه و دیگر مشتقات آن را بخرد. شخص برای خرید سکه، باید سفارش‌های خود را در مضرب 10 وارد سامانه کند. یعنی اگر می‌خواهد 3 سکه بخرد باید عدد 30 را وارد سامانه کند.

فعلا معاملات از ساعت ۱۲:۳۰ تا ۱۵:۳۰ انجام می‌گیرد. به این شکل که تا ساعت ۱۳ مرحله پیش‌گشایش است و در این بازه زمانی قیمت مشخص می‌شود و پس از آن معاملات عادی تا ساعت ۱۵:۳۰ به جریان می‌افتند.

طلا، گوهر، عیار و زر نام چهار صندوق طلایی هستند که در حال حاضر فعالند و افراد بعد از دریافت کد بورسی می‌توانند در این چهار صندوق طلا معامله و سرمایه‌گذاری انجام دهند.

تا اینجا مطالبی مقدماتی برای آشنایی با بازارهای مالی و اصطلاحات رایج در علم اقتصاد بیان شد. اما اگر هنوز نمی‌دانید که باید در دوره‌های آموزشی و سرمایه‌گذاری بازار بورس شرکت کنید یا نه؛ در ادامه مطالبی برای راهنمایی شما مطرح می‌شود.

سودرسانی به کل کشور و جامعه: خیلی از سهم‌ها و اوراقی که در بازارهای سرمایه و سایر بازارهای مالی عرضه می‌شود مربوط به طرح‌های بزرگ ملی است بنابراین شما با سرمایه‌گذاری در این بازارها علاوه بر درآمدزایی و اشتغال‌زایی به چرخه تولید و رونق ملی هم کمک می‌کنید.

سودآوری بیشتر نسبت به دیگر سرمایه‌گذاری‌ها: اگر در بازار بورس با آگاهی سرمایه‌گذاری انجام شود پرسودتر از سرمایه‌گذاری در ملک، خودرو، ارز، طلا، سکه است، علاوه بر اینکه نوسان این بازارها را ندارد و به اندازه این بازارها غیرقابل پیش‌بینی نیز نیست.

قانونی بودن: سرمایه‌گذاری در بورس کاملا قانونی است و برای سرمایه‌گذار نگرانی از جهت غیرقانونی بودن و متغیر بودن قوانین ندارد.

شفاف بودن و در دسترس بودن: بازار بورس بازار شفافی است و هر زمان که بخواهید می‌توانید کسب اطلاعات کنید و تاریخچه هر سهم و رشد و نزول آن را پیگیری کنید.

تشابه به پول نقد: سهام برخلاف بازارهای مالی مانند ارز، سکه، مسکن که با رکودهای فصلی و شوک‌های ناگهانی راکد می‌مانند کاملا شبیه پول نقد است و هر زمان که بخواهید می‌توانید آن را به پول نقد تبدیل کنید.

میانگین: 0 / 5. تعداد: 0